Web Sitenizin Hızını Artıran 7 Somut Adım

Yavaş açılan bir site ziyaretçiyi daha ilk ekranda kaybettirebilir. Özellikle telefondan, zayıf bir mobil bağlantıyla giren kullanıcı birkaç saniye bekledikten sonra geri tuşuna basar ve arama sonuçlarındaki bir sonraki siteye geçer. Hız aynı zamanda Google'ın sayfa deneyimini değerlendirirken baktığı sinyallerden biridir. Bu yazıda bir web sitesini hızlandırmak için uygulanabilecek 7 somut adımı, teknik bilgisi sınırlı olan işletme sahiplerinin de anlayabileceği bir dille anlatıyoruz.

Hız nasıl ölçülür? Core Web Vitals

Google, kullanıcının bir sayfayı nasıl deneyimlediğini üç temel ölçüyle değerlendirir. Bunlara Core Web Vitals denir:

• LCP (Largest Contentful Paint): Sayfadaki en büyük içeriğin, genellikle ana görselin ya da başlığın, ekranda görünme süresi. 2,5 saniye ve altı iyi kabul edilir.
• INP (Interaction to Next Paint): Kullanıcı bir düğmeye bastığında ya da menüyü açtığında sayfanın ne kadar hızlı tepki verdiği. 200 milisaniye ve altı iyi kabul edilir.
• CLS (Cumulative Layout Shift): Sayfa yüklenirken içeriklerin yerinden kayması. 0,1 ve altı iyi kabul edilir.

Bu değerleri Google PageSpeed Insights ile ücretsiz ölçebilirsiniz. Sonuçlarda "gerçek kullanıcı verisi" bölümü sitenize gelen ziyaretçilerin deneyimini, "laboratuvar verisi" bölümü ise tek seferlik bir testin sonucunu gösterir. Her zaman mobil sonuca öncelik verin. Sitenizin genel durumunu hızlıca görmek için risingmedya.com/site-analizi adresindeki ücretsiz aracımızı da kullanabilirsiniz.

1. Önce ölçün, sonra düzeltin

Hız çalışmasına tahminle başlamak zaman kaybettirir. Ana sayfanızı, en çok ziyaret alan hizmet ya da ürün sayfanızı ve iletişim sayfanızı ayrı ayrı ölçün. PageSpeed Insights'ın "fırsatlar" ve "teşhisler" bölümleri hangi dosyanın ne kadar gecikmeye yol açtığını gösterir. Değişiklik yaptıktan sonra aynı sayfaları yeniden ölçerek gerçekten ilerleme olup olmadığını görün.

2. Görselleri küçültün ve doğru biçimde sunun

Çoğu sitede sayfa ağırlığının en büyük kısmını görseller oluşturur. Telefonla çekilmiş birkaç megabaytlık bir fotoğrafı olduğu gibi yüklemek, sayfayı en çok yavaşlatan hatalardan biridir.

• Görselleri sayfada gösterileceği boyuta göre yeniden boyutlandırın.
• WebP ya da AVIF gibi modern biçimleri kullanın; bu biçimler aynı görünür kalitede genellikle daha küçük dosya üretir.
• Ekranın altında kalan görseller için tembel yükleme (lazy loading) kullanın.
• Ana görsel için ise tembel yüklemeyi kapatın ve öncelikli yüklenmesini sağlayın; LCP'yi doğrudan etkiler.
• Görsellere genişlik ve yükseklik bilgisi verin; böylece sayfa yüklenirken içerik kaymaz.

3. JavaScript ve CSS yükünü azaltın

Tarayıcı, sayfayı göstermeden önce bazı dosyaları indirip işlemek zorundadır. Gereksiz ya da büyük betikler sayfanın geç açılmasına ve geç tepki vermesine yol açar.

• Kullanılmayan kütüphaneleri ve eklentileri kaldırın.
• Sayfanın ilk görünümü için gerekmeyen betikleri erteleyin (defer) ya da sonradan yükleyin.
• CSS ve JavaScript dosyalarını küçültün (minify).
• Ağır kaydırma efektlerinden ve sürekli çalışan animasyonlardan kaçının; özellikle telefonlarda işlemciyi yorar ve INP değerini kötüleştirir.

4. Tarayıcı önbelleğini ve sıkıştırmayı doğru yapılandırın

Ziyaretçi sitenizde ikinci sayfaya geçtiğinde logo, stil dosyası ve yazı tipleri yeniden indirilmemelidir. Sunucunun doğru önbellek başlıkları göndermesi, tekrar eden ziyaretlerde sayfaların çok daha hızlı açılmasını sağlar. Metin tabanlı dosyaların (HTML, CSS, JavaScript) gzip ya da Brotli ile sıkıştırılarak gönderilmesi de aktarım boyutunu belirgin şekilde azaltır. Ziyaretçileriniz farklı bölgelerden geliyorsa bir CDN, dosyaları kullanıcıya yakın sunuculardan iletir.

5. Sunucu yanıt süresini iyileştirin

Sayfanın ilk baytı sunucudan geç geliyorsa, diğer tüm iyileştirmeler sınırlı kalır. Çok ucuz ve kalabalık paylaşımlı sunucular, yoğun saatlerde yavaş yanıt verebilir.

• Güncel ve desteklenen bir PHP ya da sunucu yazılımı sürümü kullanın.
• Sık değişmeyen sayfalar için sunucu tarafında önbellek kullanın.
• Veritabanı sorgularını gözden geçirin; her sayfa açılışında gereksiz sorgu çalıştırılmasın.
• Sunucunun konumunun ziyaretçilerinize yakın olmasına dikkat edin.

6. Yazı tiplerini akıllıca yükleyin

Özel yazı tipleri marka görünümü için önemlidir ama dikkatsiz yüklenirse metnin geç görünmesine ya da sayfanın kaymasına yol açar.

• Yalnızca kullandığınız ağırlıkları (örneğin normal ve kalın) yükleyin.
• WOFF2 biçimini tercih edin.
• Yazı tipi yüklenene kadar metnin sistem yazı tipiyle görünmesini sağlayın (font-display: swap).
• Ana yazı tipini önceden yükleyerek (preload) gecikmeyi azaltın.

7. Üçüncü taraf eklentileri sınırlayın

Canlı destek pencereleri, sosyal medya akışları, gömülü videolar, harita ve çok sayıda takip kodu siteye sizin kontrolünüzde olmayan dosyalar ekler. Her biri tek başına küçük görünse de toplamda sayfayı ciddi şekilde yavaşlatabilir.

• Gerçekten kullanmadığınız takip kodlarını kaldırın.
• Gömülü video ve haritaları, kullanıcı tıklayana kadar hafif bir önizleme görseliyle gösterin.
• Hazır temalarda gelen ama kullanılmayan eklentileri silin.

Sık yapılan hatalar

• Yalnızca masaüstü sonuca bakıp mobil sonucu görmezden gelmek.
• Ana sayfaya otomatik oynayan büyük bir video ya da çok sayıda kayan görsel koymak.
• Her ihtiyaç için ayrı bir eklenti kurmak.
• Bir kez hızlandırıp bırakmak; yeni içerik ve eklentiler zamanla siteyi yeniden ağırlaştırır.

Hazır tema ve sayfa oluşturucularla hız

Hazır temalar ve sürükle-bırak sayfa oluşturucular site kurmayı kolaylaştırır, ama genellikle her sayfada kullanılmayan çok sayıda stil ve betik dosyası yükler. Bu tür bir siteyi hızlandırmak mümkündür; yine de belirli bir noktadan sonra iyileştirmeler sınırlı kalır. Siteniz birçok eklentiye bağlıysa ve her güncellemede yavaşlıyorsa, yalnızca ihtiyaç duyulan bölümlerin kodlandığı hafif bir yapıya geçmek uzun vadede daha ekonomik olabilir. Siteyi yenilerken eski sayfa adreslerinin yeni karşılıklarına yönlendirilmesi, Google'daki görünürlüğün korunması için şarttır.

Hız çalışması için kısa kontrol listesi

• Ana sayfa, en çok ziyaret alan sayfa ve iletişim sayfası mobilde ölçüldü mü?
• Ana görsel sıkıştırıldı ve öncelikli yükleniyor mu?
• Ekranın altındaki görseller tembel yükleniyor mu?
• Kullanılmayan eklenti, betik ve takip kodları kaldırıldı mı?
• Önbellek ve sıkıştırma açık mı?
• Yazı tipleri yalnızca gereken ağırlıklarla mı yükleniyor?
• Değişikliklerden sonra ölçüm tekrarlandı mı?

Hız bir iş kararıdır

Hız yalnızca bir teknik ayrıntı değil, ziyaretçinin sizinle iletişime geçip geçmemesini etkileyen bir iş kararıdır. Hızlı açılan bir site, aynı reklam bütçesiyle daha fazla kişinin sayfanızı görmesini ve daha fazla kişinin aramasını sağlar.

Rising Medya olarak geliştirdiğimiz sitelerde görsel sıkıştırma, önbellekleme ve SSL'i varsayılan olarak kuruyor, tasarımı önce telefon ekranına göre hazırlıyoruz. Yeni ya da daha hızlı bir site için risingmedya.com/isparta-web-tasarim sayfasını inceleyebilir, mevcut sitenizin hızını risingmedya.com/site-analizi adresinden ücretsiz ölçebilir ya da risingmedya.com/iletisim adresinden bize ulaşabilirsiniz.